การทำความสะอาดห้อง กับ ความลำบากใจของจำเลย
posted on 07 Sep 2009 16:57 by letshake in Econ-Talkโดยปกติห้องเราอยู่กันสองคนตามระเบียบมหาลัย(...จริงหรอ?) อะนะ เราก็เป็นคนทำความสะอาดห้องเป็นปกติ เพราะว่าคุณเมทไม่ค่อยอยู่ห้อง อันนี้เข้าใจ (พยักหน้าหงึกหงัก)
แต่เทอมนี้ เหมือนเมทแยกร่างได้ กลายมาเป็นสองคนซะแหล่ว 55 ก็เป็นตัวเองนี่แหละที่ไปเซ็นให้เข้า ด้วยเหตุผลว่า "ถ้าไม่เซ็น เค้าก็จะไม่มีที่อยู่แล้ว" (เป็น Credible Threat แบบโคตรๆ มัดมือชกกันโคตรๆ) ก็เอาวะ ถ้ามีห้องว่างแล้วก็คงย้ายออกไป...
จนวันนี้ก็ไม่มีทีท่าว่าเธอจะย้ายไปไหน ยังคงปักหลักอย่างมั่นคง บนเตียงข้างๆ เรานี่เอง - -" (รันทดใจจริงๆ)
อ้าว แล้วในเมื่อคราวนี้ห้องเดียวอยู่กันสามคน ใครล่ะ... ใครต้องทำความสะอาดห้อง?
(สวมหมวกนักกฎหมาย)
มันก็ควรต้องช่วยกันทำความสะอาดสิ อยู่ด้วยกัน ให้ใครคนหนึ่งทำมันออกจะไม่ยุติธรรม
(เขวี้ยงหมวกนักกฎหมายทิ้ง หยิบหมวกนักเศรษฐมาใส่)
เมื่อคนเราล้วนพยายามรักษาอรรถประโยชน์ส่วนตนให้สูงสุด ก็ไม่ต้องทำกันทั้งหมดนั่นแหละ ด้วยเหตุผลดังต่อไปนี้...
๑ ในการทำความสะอาดห้อง ทุกชีวิตในห้องจะสดใสขึ้นทันทีหากห้องกลับมาสะอาดเอี่ยมอ่อง ไร้แมลงสาบ ไร้เชื้อโรคที่อาจเป็นสาเหตุให้สุขภาพเสื่อมโทรม(ขนาดนั้นเลย 55)
๑ แต่ในการทำความสะอาดห้อง คนที่ทำมันต้องเหนื่อย มันต้องโทรม ความสดชื่นแจ่มใสของทุกชีวิตในห้องจึงได้มาฟรีๆ ด้วยน้ำพักน้ำแรงของคนๆ นี้ (ซึ่งก็คือข้าเจ้าเอง T_T)
...แล้วทำไมไม่ช่วยกันทำ?...
นั่นสิ แล้วทำไมไม่ช่วยกันทำฟระ!
...ก็มันทำไม่ได้ไง...
=> อธิบายคำตอบนี้ด้วยทฤษฎีเกม (ความลำบากใจของจำเลย-Prisoners' Dilemma)
Set up! สมมติให้คนในห้องมีแค่สองคน คือ ข้าเจ้า กับ คุณเมทใหม่ (เพราะคุณเมทเก่าไม่ค่อยอยู่ห้อง ให้ลงมาทำความสะอาดด้วยก็กะไรอยู่) ทั้งสองคนเลือกได้ว่าจะทำความสะอาดห้อง หรือ ไม่ทำ
|
Me |
|||
|
ทำ |
ไม่ทำ |
||
| My Mate |
ทำ |
10,10 |
-10,30 |
|
ไม่ทำ |
30,-10 |
-5,-5 |
|
๑ ดูช่องแรก(บนซ้าย)ที่ทุกคนเลือกทำ ทุกคนก็จะได้ประโยชน์จากความสะอาดเอี่ยมอ่องของห้องลบด้วยความเหนื่อยยากในการทำความสะอาด โดยเหลือความพอใจกับสภาพห้องคนละ 10 เท่ากัน
๑ แต่เมื่อคุณเมทที่รักไม่ยอมทำ แต่ข้าเจ้าทำ (ล่างซ้าย) ข้าเจ้าต้องลำบากลำบนเพียงผู้เดียว แม้ห้องจะกลับมาสะอาดเอี่ยมอ่องแต่ข้าเจ้ากลับต้องเหน็ดเหนื่อยจนความพอใจติดลบ! -5 ขณะที่คุณเมทไม่ต้องเหนื่อยอะไรเลย ได้รับความสุขสดใสจากห้องใหม่ไปโดยไม่เปลืองแรง ได้ความพอใจถึง 30!
๑ ในทางกลับกัน ถ้าข้าเจ้าไม่ทำบ้าง แต่คุณเมททำ (บนขวา) คุณเมทก็เหนื่อยไป -10 ขณะที่ข้าเจ้าได้ห้องสะอาดๆ มาฟรีๆ แบบไม่ต้องเหนื่อย ได้ความพอใจเต็มๆ 30
๑ แล้วอย่างนี้ ใครมันจะอยากเหนื่อยคนเดียว มันก็ไม่ทำกันทั้งคู่ (ล่างขวา) อยู่ห้องซกมกๆ ไปทั้งๆ ที่ความพอใจติดลบ -5 นั่นแหละ แต่ละคนต่างก็พบว่า -5 มันก็ยังดีกว่า -10 ถ้าเราทำแล้วคนอื่นมันไม่ทำนั่นละวะ
สรุป ไม่มีใครทำหรอก อยู่ห้องโสโครกๆ ไปนั่นแหละ
(อธิบายทางเทคนิคนิดหน่อย: เราพบว่าทางเลือก 'ไม่ทำ' เป็นกลยุทธ์เด่นสำหรับผู้เล่นทั้งสองคน คือไม่ว่าฝ่ายตรงข้ามจะเลือกอะไร การเลือกไม่ทำ ทำให้เราได้ความพอใจสูงกว่าการเลือก ทำ เสมอ ไม่เชื่อลองจิ้มดู ดังนั้น ทั้งสองก็จะเลือก ไม่ทำ และ ไม่ทำ เกิดผลลัพธ์เป็นความพอใจ -5,-5 ทั้งคู่)
แนวคิดนี้อธิบายสภาพห้องตอนนี้ได้ดีมาก แต่ก็ไม่ตรงซะทีเดียว เมื่อความสามารถในการทนรับความสกปรกของห้องของแต่ละคนมีไม่เท่ากัน การให้คุณค่ากับห้องสะอาดๆ ของคนก็มีไม่เท่ากัน การต้องทนรับกับความลำบากของการทำความสะอาดห้องก็ไม่เท่ากัน ก็เลยกลายเป็นว่าเมื่อถึงจุดๆ หนึ่งที่ความอดทนของข้าเจ้าขาดผึง ก็ต้องมาทำเองในที่สุด... เศร้าใจจริง T^T กลายเป็นว่าไอ้เด็กเสดคนนี้มันก็ต้องทำความสะอาดห้องงกๆ ให้เด็กแพทย์สบายใจเฉิบ นี่คือการทนรับชะตากรรมอย่างมีเหตุมีผลสินะ (55)
note: เอนทรี่นี้หาสาระมิได้ เป็นเพียงการระบายของจขบ.จากชีวิตอันอับเฉาของทั้งเทอมที่ผ่านมา และหวังใจว่าเทอมหน้าจะไม่ต้องเจอกันอีก T^T